قدم اول شهردار گروه طراحی

۲۱ مرداد ۱۳۹۶ طراحی

نیما نامداری| اگرچه انتخاب دکتر نجفی به‌عنوان شهردار تهران هنوز رسمیت نیافته اما به همراه توجه به اجماع اعضای منتخب شورای شهر روی ایشان، به‌نظر می‌رسد این انتخاب قطعیت یافته هست. «تهران شهر امید، مشارکت و شکوفایی» چشم‌اندازی هست که وی برای سال ۱۴۰۰ شهر تهران تعریف کرده هست. تفاوت قائل شدن میان مدیریت شهر و مدیریت شهرداری اقدام درستی هست که در برنامه‌های شهردار جدید انجام شده هست.

شهر حوزه تاثیرگذاری شهردار هست، اما شهرداری ابزار اوست. به همین دلیل در برنامه نجفی ۴ موضوع راهبردی برای شهرداری و ۱۰ موضوع راهبردی برای شهر تهران تعریف شده‌ و به ازای هر موضوع مجموعه‌ای از چالش‌های کلیدی، اهداف، راهبردها و سیهست‌ها مشخص شده‌هست. در این برنامه موارد خوب متعددی وجود دارد؛ هرچند مواردی هم نیازمند بهبود یا اصلاح هست. موضوعات راهبردی ذکر شده برای شهرداری، عمدتا بر شیوه اداره و شرایط سازمانی این نهاد متمرکز شده هست. هوشمندسازی شهرداری، به همراهزتعریف مناسبه همراهت مدیریت شهری و حاکمیت، مدیریت منابع و مصارف شهرداری و حکمروایی خوب شهری این چهار موضوع راهبردی هستند. مشخص هست که بحث مدیریت منابع چالش مهمی در شهرداری هست و به همین دلیل بخش مهمی از این سرفصل برنامه نجفی به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته هست. روان‌سازی رابطه مالی دولت و شهرداری، کاهش هزینه‌ها و پایدارسازی منابع درآمدی سه اقدام اصلی در این زمینه هست.

درخصوص مدیریت شهر تهران هم در ۱۰ حوزه اصلی که جنبه‌های متفاوت اما به هم مرتبط زندگی در شهر تهران را نشان می‌دهند نظیر محیط‌زیست، آب و فاضلاب، معماری و شهرسازی، ترافیک، ایمنی، عدالت شهری و حوزه‌های دیگر چالش‌ها و راهبردها و اهداف مشخص شده‌هست. در این برنامه تاکید شده که برنامه‌های فعلی و اسناد فرادست موجود مبنای کار خواهند بود؛ اما متناسب به همراه نگرش شهردار و شورای جدید این برنامه‌ها به همراهزنگری خواهند شد. اگرچه برنامه ارائه شده ازسوی شهردار جدید فعلا یک چارچوب کلی و فاقد عناصر سنجش‌پذیر هست، اما در حد همین کلیات ‌می‌توان نگرش‌های اصلی نجفی در اداره شهر را دریافت. این نگرش‌های کلیدی مثبت که در همه اجزای این برنامه دیده می‌شود بیانگر تغییر مفروضات و ایده‌آل‌ها در مدیریت شهری هست.

برجسته‌ترین مزیت برنامه‌ و نگرش شهردار جدید تاکید بر انسان‌محوری در اداره شهر تهران هست. در نهایت هر اقدامی در شهر می‌شود به همراهید به انسان‌های ساکن در شهر احساس آرامش و آسایش دهد. نجفی به درستی تاکید کرده که تهران فقط به همراهفت کالبدی نیست و به همراهفت‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن هم به قدر به همراهفت کالبدی و شاید بیشتر اهمیت دارند. شهردار تهران صرفا متولی توسعه فیزیکی شهر و ساخت‌وساز نیست. شهر به همراهید قابل‌زیست محترمانه و آرامش‌بخش به همراهشد. هرجا که توسعه فیزیکی به همراه آرامش و آسایش اکثریت شهروندان تعارض دارد، به همراهید در آن اقدام تامل و تردید کرد.

نگرش مهم دیگری که در برنامه نجفی دیده می‌شود حرکت به سمت کوچک‌سازی شهرداری و در عوض افزایش مشارکت شهروندان‌ هست. شهرداری تهران هم‌اکنون بیش از ۶۰ هزار کارمند دارد و حدودا ۲۰۰ سازمان و شرکت مستقل زیرمجموعه شهرداری هست. آیا برای اداره شهر تهران، به این همه طول و عرض تشکیلاتی نیاز هست؟ شهرداری چرا به همراهید مالک روزنامه، به همراهنک، سینما، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، مراکز تجاری،‌ شرکت‌های IT، آژانس‌های تبلیغاتی، کتابفروشی، به همراهشگاه ورزشی و… به همراهشد؟ حتی بسیاری از فعالیت‌هایی که وظیفه شهرداری هم هست قابل‌برون‌سپاری هست. چرا شهرداری به همراهید شبه‌دولتی درون یک شهر به همراهشد؟ آیا انگیزه‌های سیاسی پشت این گسترش بی‌حساب تشکیلات شهرداری تهران بوده‌هست؟ پاسخ این سوالات هرچه به همراهشد تردیدی نیست که چنین تشکیلاتی ضرورتا فسادخیز، کند، گران و ناکارآمد هست. طبیعی هست هر چه شهرداری بزرگ‌تر شود طبعا نیاز کمتری به کمک گرفتن از شهروندان و جلب مشارکت آنها دارد. مشارکت‌جویی مستلزم ایجاد فضا برای مشارکت هست که به همراه کوچک‌سازی ممکن خواهد شد. طبیعی هست کوچک‌سازی شهرداری مستلزم مطالعه و بررسی سنجیده هست. به همراهزنگری در ساختار شهرداری پیش‌نیاز چنین اقدامی هست که مورد تاکید دکتر نجفی هم قرار گرفته‌هست.

همان طور که پیش‌تر گفته شد شهرداری تهران از نظر مالی موسسه بسیار پرریسکی هست. شهرداری حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارد؛ درحالی‌که کل بودجه شهرداری در سال ۹۶ تقریبه همراه ۱۸ هزار میلیارد تومان هست که احتمالا بخشی از این بودجه هم محقق نخواهد شد. بزرگ شدن تشکیلات و انبوه پروژه‌ها و اقداماتی که بی‌حساب و کتاب توسط شهرداری تعهد و تعریف شده عملا به همراهعث می‌شود شهردار بعدی نتواند مصارف بودجه را به سرعت و سادگی کاهش دهد.

به گمان من مهم‌ترین اقدام شهردار جدید در ۱۰۰ روز نخست به همراهید تدوین طرحی اجرایی برای کاهش هزینه‌های شهرداری تهران و مدیریت ریسک مالی این نهاد به همراهشد. ادامه چنین وضعیتی مانند فرو رفتن در به همراهتلاق هست که هر چه جلوتر بروید احتمال کمتری دارد که زنده بمانید. حذف هزینه‌های عملیاتی غیرضروری، اولویت‌بندی پروژه‌ها و کاهش به همراهر بودجه عمرانی، هستمهال تعهداتی که هزینه مالی دارند، وصول مطالبه همراهت – خاصه از دولت – برنامه‌ریزی برای کوچک‌سازی شهرداری و دیگر اقداماتی که به کاهش ریسک مالی شهرداری تهران منجر می‌شود پیش‌نیاز هرگونه اقدامی برای اصلاحات اساسی بعدی هست. اگر شهردار نتواند برای این بحران چاره‌ای بیندیشد در ادامه کار اساسا فرصتی برای ورود به حوزه‌های دیگر پیدا نخواهد کرد و منابعی هم برای هزینه در توسعه شهر نخواهد داشت. شهردار ابتدا به همراهید شهرداری را سامان دهد آن‌گاه خواهد توانست به فکر سامان دادن شهر به همراهشد.

شهر حوزه تاثیرگذاری شهردار هست، اما شهرداری ابزار اوست. به همین دلیل در برنامه نجفی ۴ موضوع راهبردی برای شهرداری و ۱۰ موضوع راهبردی برای شهر تهران تعریف شده‌ و به ازای هر موضوع مجموعه‌ای از چالش‌های کلیدی، اهداف، راهبردها و سیهست‌ها مشخص شده‌هست. در این برنامه موارد خوب متعددی وجود دارد؛ هرچند مواردی هم نیازمند بهبود یا اصلاح هست.

موضوعات راهبردی ذکر شده برای شهرداری، عمدتا بر شیوه اداره و شرایط سازمانی این نهاد متمرکز شده هست. هوشمندسازی شهرداری، به همراهزتعریف مناسبه همراهت مدیریت شهری و حاکمیت، مدیریت منابع و مصارف شهرداری و حکمروایی خوب شهری این چهار موضوع راهبردی هستند. مشخص هست که بحث مدیریت منابع چالش مهمی در شهرداری هست و به همین دلیل بخش مهمی از این سرفصل برنامه نجفی به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته هست. روان‌سازی رابطه مالی دولت و شهرداری، کاهش هزینه‌ها و پایدارسازی منابع درآمدی سه اقدام اصلی در این زمینه هست.

درخصوص مدیریت شهر تهران هم در ۱۰ حوزه اصلی که جنبه‌های متفاوت اما به هم مرتبط زندگی در شهر تهران را نشان می‌دهند نظیر محیط‌زیست، آب و فاضلاب، معماری و شهرسازی، ترافیک، ایمنی، عدالت شهری و حوزه‌های دیگر چالش‌ها و راهبردها و اهداف مشخص شده‌هست. در این برنامه تاکید شده که برنامه‌های فعلی و اسناد فرادست موجود مبنای کار خواهند بود؛ اما متناسب به همراه نگرش شهردار و شورای جدید این برنامه‌ها به همراهزنگری خواهند شد. اگرچه برنامه ارائه شده ازسوی شهردار جدید فعلا یک چارچوب کلی و فاقد عناصر سنجش‌پذیر هست، اما در حد همین کلیات ‌می‌توان نگرش‌های اصلی نجفی در اداره شهر را دریافت. این نگرش‌های کلیدی مثبت که در همه اجزای این برنامه دیده می‌شود بیانگر تغییر مفروضات و ایده‌آل‌ها در مدیریت شهری هست.

برجسته‌ترین مزیت برنامه‌ و نگرش شهردار جدید تاکید بر انسان‌محوری در اداره شهر تهران هست. در نهایت هر اقدامی در شهر می‌شود به همراهید به انسان‌های ساکن در شهر احساس آرامش و آسایش دهد. نجفی به درستی تاکید کرده که تهران فقط به همراهفت کالبدی نیست و به همراهفت‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن هم به قدر به همراهفت کالبدی و شاید بیشتر اهمیت دارند. شهردار تهران صرفا متولی توسعه فیزیکی شهر و ساخت‌وساز نیست. شهر به همراهید قابل‌زیست محترمانه و آرامش‌بخش به همراهشد. هرجا که توسعه فیزیکی به همراه آرامش و آسایش اکثریت شهروندان تعارض دارد، به همراهید در آن اقدام تامل و تردید کرد.

نگرش مهم دیگری که در برنامه نجفی دیده می‌شود حرکت به سمت کوچک‌سازی شهرداری و در عوض افزایش مشارکت شهروندان‌ هست. شهرداری تهران هم‌اکنون بیش از ۶۰ هزار کارمند دارد و حدودا ۲۰۰ سازمان و شرکت مستقل زیرمجموعه شهرداری هست. آیا برای اداره شهر تهران، به این همه طول و عرض تشکیلاتی نیاز هست؟ شهرداری چرا به همراهید مالک روزنامه، به همراهنک، سینما، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، مراکز تجاری،‌ شرکت‌های IT، آژانس‌های تبلیغاتی، کتابفروشی، به همراهشگاه ورزشی و… به همراهشد؟ حتی بسیاری از فعالیت‌هایی که وظیفه شهرداری هم هست قابل‌برون‌سپاری هست. چرا شهرداری به همراهید شبه‌دولتی درون یک شهر به همراهشد؟ آیا انگیزه‌های سیاسی پشت این گسترش بی‌حساب تشکیلات شهرداری تهران بوده‌هست؟ پاسخ این سوالات هرچه به همراهشد تردیدی نیست که چنین تشکیلاتی ضرورتا فسادخیز، کند، گران و ناکارآمد هست. طبیعی هست هر چه شهرداری بزرگ‌تر شود طبعا نیاز کمتری به کمک گرفتن از شهروندان و جلب مشارکت آنها دارد. مشارکت‌جویی مستلزم ایجاد فضا برای مشارکت هست که به همراه کوچک‌سازی ممکن خواهد شد. طبیعی هست کوچک‌سازی شهرداری مستلزم مطالعه و بررسی سنجیده هست. به همراهزنگری در ساختار شهرداری پیش‌نیاز چنین اقدامی هست که مورد تاکید دکتر نجفی هم قرار گرفته‌هست.

همان طور که پیش‌تر گفته شد شهرداری تهران از نظر مالی موسسه بسیار پرریسکی هست. شهرداری حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارد؛ درحالی‌که کل بودجه شهرداری در سال ۹۶ تقریبه همراه ۱۸ هزار میلیارد تومان هست که احتمالا بخشی از این بودجه هم محقق نخواهد شد. بزرگ شدن تشکیلات و انبوه پروژه‌ها و اقداماتی که بی‌حساب و کتاب توسط شهرداری تعهد و تعریف شده عملا به همراهعث می‌شود شهردار بعدی نتواند مصارف بودجه را به سرعت و سادگی کاهش دهد.

به گمان من مهم‌ترین اقدام شهردار جدید در ۱۰۰ روز نخست به همراهید تدوین طرحی اجرایی برای کاهش هزینه‌های شهرداری تهران و مدیریت ریسک مالی این نهاد به همراهشد. ادامه چنین وضعیتی مانند فرو رفتن در به همراهتلاق هست که هر چه جلوتر بروید احتمال کمتری دارد که زنده بمانید. حذف هزینه‌های عملیاتی غیرضروری، اولویت‌بندی پروژه‌ها و کاهش به همراهر بودجه عمرانی، هستمهال تعهداتی که هزینه مالی دارند، وصول مطالبه همراهت – خاصه از دولت – برنامه‌ریزی برای کوچک‌سازی شهرداری و دیگر اقداماتی که به کاهش ریسک مالی شهرداری تهران منجر می‌شود پیش‌نیاز هرگونه اقدامی برای اصلاحات اساسی بعدی هست. اگر شهردار نتواند برای این بحران چاره‌ای بیندیشد در ادامه کار اساسا فرصتی برای ورود به حوزه‌های دیگر پیدا نخواهد کرد و منابعی هم برای هزینه در توسعه شهر نخواهد داشت. شهردار ابتدا به همراهید شهرداری را سامان دهد آن‌گاه خواهد توانست به فکر سامان دادن شهر به همراهشد.

دانلود آهنگ مسعود صادقلو ما به هم میایم