راز فروش کتاب‌های پرمخاطب

۲۱ مرداد ۱۳۹۶ طراحی

اگر کتاب و رمان را نوعی کالای فرهنگی بدانیم، بی‌شک چنین کالایی نیازمند مخاطب و مخاطب‌سنجی هست. از این‌رو توجه به نیازها، علایق و خوهسته‌های عمومی لازمه به دست آوردن به همراهزار هست. البته بی‌شک نویسنده از میان همه خوهسته‌های رمان‌خوان‌ها آن را بر می‌گزیند که به همراه فکر و نگاه او نزدیکی بیشتری دارد و موضوعات را از صافی اندیشه خود می‌گذراند. همان‌طور که الیف شافاک نویسنده معروف ترکیه در پاسخ به پرسش خبرنگار «گاردین» دربه همراهره کتاب «عشق» (در ایران به همراه عنوان «ملت عشق») و پرفروش شدن این اثر در «ترکیه» و برخی کشور‌های جهان می‌گوید: «در دنیای امروز دو گرایش مختلف وجود دارد. از یک طرف علاقه به «مولانا» و به‌طور کل «فلسفه» و «شعر» فزونی گرفته هست. از طرف دیگر کلیشه‌های بسیاری دربه همراهره اسلام در دنیا وجود دارد. من در این کتاب در پی توبیخ این کلیشه‌ها هستم. هنگام نگارش کتاب مخاطب خاصی در ذهن نداشتم. در دهستان من به روی همه مردم فارغ از سن، نژاد یا مذهبی خاص به همراهز هست. این کتاب در «ترکیه» مورد هستقبه همراهل مخاطب‌ها در رده‌های سنی مختلف قرار گرفت و من از این موضوع بسیار خرسندم.»

 راز فروش کتاب‌های پرمخاطب

 سالانه صدها هزار عنوان رمان در دنیا نوشته و منتشر می‌شود، ولی از میان آنها تعداد کمی این شانس را می‌یابند که به همراه اقبه همراهل عمومی روبه‌رو شوند و به شمارگان به همراهلا برسند و سرمایه زیادی را عاید نویسنده و ناشر سازند. از نویسندگان پیشرو و آنان که بدون در نظر گرفتن تعداد مخاطب تنها به خلق فضاهای شخصی علاقه‌مندند که بگذریم، اغلب دهستان‌نویسان علاوه بر لذت خلق ادبیات در آرزوی مطرح شدن و تیراژ به همراهلای آثارشان و به تبع آن، ثروتمند شدن دست به قلم می‌برند؛‌ به‌ویژه در جوامع غربی که بر جنبه سرگرم‌کنندگی رمان توجه بیشتری می‌شود. به همراه این حال و به همراه وجود این میل شدید، گویا گذشته از تکنیک‌ها و فنون رایج دهستان‌نویسی، رمز و رازهایی وجود دارد که تنها برخی نویسندگان بر آن آگاهی دارند و بقیه به همراه تعداد مخاطبه همراهن ثابتی از امتیاز جهانی شدن و یافتن به همراهزاری گسترده به همراهز می‌مانند. شاید برخی عامل شانس را در موفقیت این گروه دخیل بدانند و بر این به همراهور به همراهشند که اینکه نویسنده‌ای اثری را در زمان و مکانی درست ارائه کرده به همراهشد، از بخت‌های او محسوب می‌شود. بهترین راه برای درک رازهای موفقیت این آثار کندوکاو در نمونه‌های موفقی هست که در چند سال اخیر منتشر شده و یافتن نقاط مشترکی از دلایل شهرت آنها.

گستردگی فرهنگی

انسان‌ها به همراه همه تفاوت‌های محیطی که در آن زندگی می‌کنند در احساسات و عواطف دارای نقاط اشتراکند، از این‌رو نویسنده‌ای که توانسته به همراهشد بر این نکات تمرکز کند احتمال اینکه بتواند مخاطبه همراهن بیشتری را به همراه شخصیت‌های رمانش به همذات‌پنداری وادارد بیشتر هست. همان‌طور که این موضوع دربه همراهره رمان «مردی به نام اوه» صدق می‌کند. پس از اینکه «فردریک بکمن» کتابش را برای ناشران متعدد ارسال کرد، به همراه واکنش‌های منفی بسیاری روبه‌رو شد. بعضی از ناشران کارش را نادیده گرفتند و بعضی دیگر آن را رد کردند. او پس از چند ماه و واکنش‌های منفی مختلف احساس کرد شاید به همراهزار کتاب جایی برای دهستانی که در آن یک مرد تنهای۵۹ ساله سوئدی که در زندگی شکست می‌خورد و تصمیم به خودکشی می‌گیرد، نداشته به همراهشد. او می‌گوید: «یکی از ناشران به من گفت نوشته تو پتانسیل خوبی دارد، اما نمی‌توان روی این کتاب مانور تبلیغاتی داد!»

بعدها همگان دریافتند این حد از انتقادها پایه و اساسی ندارد؛ زیرا حالا کتاب «مردی به نام اُوِه» به همراه بیش از ۳ میلیون نسخه به فروش رفته و به یکی از محبوب‌ترین آثار کشور سوئد و دنیا تبدیل شده هست. کتاب دربه همراهره پیرمردی سختکوش هست که فکر می‌کند فقط احمق‌ها به رایانه اعتماد می‌کنند. او ۶ ماه پس از مرگ همسرش تصمیم می‌گیرد خودکشی کند بنابراین شوفاژهای خانه‌اش را خاموش و اشتراک روزنامه‌اش را لغو می‌کند، اما هر به همراهر یکی از همسایه‌ها به دلایلی به خانه او می‌آیند و به‌طور غیرمستقیم مانع کار او می‌شوند. در این میان او به همراه مردی ایرانی و دو دخترش آشنا می‌شود و دهستان‌های دیگری برای او رخ می‌دهد. به گزارش خبرگزاری کتاب «مردی به نام اُوِه» فقط در سوئد حدود ۸۴۰ هزار نسخه به فروش رفت و حتی نسخه سینمایی آن نیز تولید شد.

نسخه سینمایی که در مراسم اسکار سال ۲۰۱۷ نامزد جایزه بهترین فیلم در بخش غیرانگلیسی‌زبه همراهن شد، اما نتوانست برنده جایزه شود و جایزه بهترین فیلم به «فروشنده» به کارگردانی «اصغر فرهادی» از ایران رسید. اما پس از مدتی به ۳۸ زبه همراهن زنده دنیا ترجمه شد و حتی در «کره جنوبی» به یکی از آثار پرفروش تبدیل شد. رمان «مردی به نام اُوه» به همراه دو ترجمه به فارسی عرضه شده هست. ترجمه حسین تهرانی از این رمان در نشر چشمه منتشر شده و ترجمه فرناز تیمورازوف از سوی نشر نون عرضه شده هست. «فردریک بکمن» نویسنده و وبلاگ‌نویس سوئدی پس از چندی کار در روزنامه، کتاب «مردی به نام اُوِه» را نوشت. همسر وی ایرانی هست و همین موضوع سبب شده او به همراه فرهنگ و رسوم ایرانی‌ها آشنا شود و چند شخصیت ایرانی را نیز در کتابش خلق کند.

 حساسیت‌های اجتماعی و موضوعات روز

اگر کتاب و رمان را نوعی کالای فرهنگی بدانیم، بی‌شک چنین کالایی نیازمند مخاطب و مخاطب‌سنجی هست. از این‌رو توجه به نیازها، علایق و خوهسته‌های عمومی لازمه به دست آوردن به همراهزار هست. البته بی‌شک نویسنده از میان همه خوهسته‌های رمان‌خوان‌ها آن را بر می‌گزیند که به همراه فکر و نگاه او نزدیکی بیشتری دارد و موضوعات را از صافی اندیشه خود می‌گذراند. همان‌طور که الیف شافاک نویسنده معروف ترکیه در پاسخ به پرسش خبرنگار «گاردین» دربه همراهره کتاب «عشق» (در ایران به همراه عنوان «ملت عشق») و پرفروش شدن این اثر در «ترکیه» و برخی کشور‌های جهان می‌گوید: «در دنیای امروز دو گرایش مختلف وجود دارد. از یک طرف علاقه به «مولانا» و به‌طور کل «فلسفه» و «شعر» فزونی گرفته هست. از طرف دیگر کلیشه‌های بسیاری دربه همراهره اسلام در دنیا وجود دارد. من در این کتاب در پی توبیخ این کلیشه‌ها هستم. هنگام نگارش کتاب مخاطب خاصی در ذهن نداشتم. در دهستان من به روی همه مردم فارغ از سن، نژاد یا مذهبی خاص به همراهز هست. این کتاب در «ترکیه» مورد هستقبه همراهل مخاطب‌ها در رده‌های سنی مختلف قرار گرفت و من از این موضوع بسیار خرسندم.»

او همچنین دربه همراهره نقش برجسته آموزه‌های عرفان اسلامی – تصوف در آثارش توضیح می‌دهد: «علاقه من به صوفی‌گری از دوره کالج شکل گرفت. در این سال‌ها علاقه من به این موضوع بیشتر شد و مطالعه‌های تاریخی بسیاری انجام دادم. از دیدگاه من این مکتب فقط در حد حرف و کلمه‌های قشنگ نیست، بلکه به شما انرژی زندگی و صلح می‌دهد. به‌نظر من صوفی‌گری در دنیای مدرن از اهمیت بسیار زیادی برخوردار هست. دلم می‌خوهست به همه بگویم که اعجاز «مولانا» در زمانه ما بسیار چشمگیر هست و مهم نیست که ما قرن‌ها به همراه او فاصله داریم.» بسیاری از آثار این نویسنده به فارسی نیز ترجمه شده هست. «آینه‌های شهر» به همراه ترجمه «تهمینه زاردشت» و از انتشارات «نیلوفر»، «اسکندر» به همراه ترجمه «مریم طبه همراهطبه همراهیی» از نشر «قطره» و «ملت عشق» توسط «ارسلان فصیحی» و در انتشارات «ققنوس» منتشر شد و در به همراهزار کتاب ایران موجود هست.

 
شفافیت زبه همراهن و تکیه بر احساسات

جوجو مويز، روزنامه‌نگار انگليسي هست كه از سال ٢٠٠٢ تمام‌وقت پاي نوشتن رمان نشست. تا سال ٢٠١٢ هشت رمان نوشت كه به همراه هستقبه همراهل روبه‌رو نشد اما به همراه انتشار رمان «من پيش از تو» در ژانويه ٢٠١٢ بلافاصله نام او در صدر جدول پرفروش‌ترين‌هاي انگلستان جاي گرفت. چنین موفقیتی از سویی به شکل روایت ساده و صمیمی نویسنده به همراهز می‌گردد و از سوی دیگر بر تجربیات شخصی او تکیه دارد. مويز سپتامبر ٢٠١٥ دنبه همراهله این رمان را تحت عنوان «پس از تو» روانه كتابفروشي‌ها كرد که آن نیز پرفروش شد. به همراه این همه این موفقیت‌ها در کتابفروشی‌ها،‌ او فرقی میان اثر پرمخاطب و رمانی که برای به همراهزار نوشته می‌شود، قائل هست و عنوان می‌کند: «چيزي كه ياد گرفتم اين هست كه به همراهيد دهستاني را بنويسي كه در ذهنت جاي گرفته هست. نمي‌تواني دهستاني بدبينانه بنويسي. نمي‌تواني دهستاني بنويسي كه فكر مي‌كني براي به همراهزار هست.»

یوسف علیخانی ناشر ترجمه آثار این نویسنده نیز در گفت‌وگو به همراه خبرگزاری ایبنا دربه همراهره دلایل هستقبه همراهل از کتاب‌های جوجو مویز در دنیا عنوان کرده هست: چند وقت پیش داشتم از یک پژوهشگر حوزه ادبیات سوال می‌کردم که چرا کتاب‌های جوجو مویز به همراه هستقبه همراهل مخاطبه همراهن روبه‌رو شده و او در جواب گفت که وی به این دلیل موفق هست که دقیقا روی موضوعاتی دست می‌گذارد که مردم در سراسر جهان به همراه آن مواجه هستند. وی ادامه داد:‌ از طرفی شاید دلیل علاقه مردم به این نویسنده این به همراهشد که او توجه بسیار زیادی به پاکیزه‌نویسی دارد و ماجراهای عاشقانه او درد تن ندارند. به‌نظرم مویز به ما یاد داد که رمان خواندن تنها یک تفریح نیست و می‌شود درس‌های زیادی از آن آموخت.

رمان‌های جوجو مویز در ایران نیز به همراه هستقبه همراهل زیادی مواجهند. «من پیش از تو» و «پس از تو» به همراه ترجمه مريم مفتاحي از سوي انتشارات آموت منتشر شده‌اند كه رتبه‌هاي اول و دوم جدول پرفروش‌هاي رمان خارجي اين نشر را به خود اختصاص داده‌اند.  از دیگر آثار پرفروش به همراهزار می‌توان به «شازده کوچولو» شاهکار دو سنت اگزوپری، «هنر شفاف اندیشیدن» اثر رولف دوبلی به همراه ترجمه عادل فردوسی‌پور، «بیشعوری» نوشته خاویر کرمنت به همراه ترجمه محمود فرجامی و «جزء از کل» اثر هستیو ‌تولتز به همراه برگردان پیمان خاکسار اشاره کرد که به دلیل قرابت‌های فرهنگی به همراه مردم کشورمان در ماه‌های اخیر همواره به همراه هستقبه همراهل مواجه شده‌اند.

دانلود آهنگ مسعود صادقلو ما به هم میایم